Η περίπτωση John Titor γνωστή και ως TimeTravel_0. Internet μύθος, φάρσα, πραγματικότητα η μήπως προγνωστικός προγραμματισμός ;

Η περίπτωση John Titor γνωστή και ως TimeTravel_0. Internet μύθος, φάρσα, πραγματικότητα η μήπως προγνωστικός προγραμματισμός ;

Στα τέλη του 2000, όταν το internet δεν είχε ακόμη μετατραπεί σε μηχανή συνεχούς επιβεβαίωσης και επιτήρησης, εμφανίστηκε σε μερικά website και forums  μια φιγούρα που έμελλε να στοιχειώσει την ψηφιακή μυθολογία των επόμενων δεκαετιών. Δεν ήρθε με εικόνες υψηλής ανάλυσης, ούτε με βίντεο, ούτε με social media στρατηγική. Ήρθε με κείμενο. Με απαντήσεις. Με τεχνικές λεπτομέρειες. Και με έναν ισχυρισμό τόσο παράλογο όσο και επικίνδυνα συνεκτικό: “ονομάζομαι John Titor και είμαι ταξιδιώτης στον χρόνο από το έτος 2036.“

Η εμφάνισή του δεν συνοδεύτηκε από θεαματικές αποκαλύψεις. Δεν υποσχέθηκε σωτηρία, ούτε μίλησε για εξωγήινες επαφές. Μίλησε για legacy systems, για παλιούς υπολογιστές, για χρονικές αποκλίσεις και για έναν κόσμο που κατέρρεε όχι από ένα μεγάλο γεγονός, αλλά από μια σειρά συστημικών αποτυχιών. Αυτή ακριβώς η πεζότητα ήταν που τον έκανε επικίνδυνο. Ο John Titor δεν έμοιαζε με προφήτη. Έμοιαζε με τεχνικό που έκανε το λάθος να μιλήσει πολύ.

Η ιστορία του John Titor, ωστόσο, δεν ξεκίνησε ξαφνικά το 2000, όπως συχνά πιστεύεται. Οι πρώτες του εμφανίσεις προηγούνται και μάλιστα εκτός διαδικτυακών forums. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Titor εμφανίστηκε για πρώτη φορά στις 29 Ιουλίου 1998, όταν απέστειλε δύο fax στον Art Bell, τον εμβληματικό παρουσιαστή της ραδιοφωνικής εκπομπής Coast to Coast AM, μιας από τις πιο δημοφιλείς εκπομπές εναλλακτικών θεμάτων της εποχής. Στα fax αυτά περιέγραφε την ανακάλυψη της τεχνολογίας του ταξιδιού στον χρόνο το 2034, καθώς και την καταστροφή που, σύμφωνα με τον ίδιο, ακολούθησε το φαινόμενο Y2K. Ήδη από τότε, το αφήγημα δεν ήταν αισιόδοξο, παρουσίαζε τον χρόνο ως μια τεχνολογία με βαρύ τίμημα.

Η διαδικτυακή του παρουσία άρχισε να παίρνει σαφή μορφή τον Νοέμβριο του 2000. Στις 2 Νοεμβρίου, ένα στρατιωτικό έμβλημα εμφανίστηκε στα forums του Time Travel Institute, κάτω από το ψευδώνυμο TimeTravel_0. Σε αυτές τις πρώτες αναρτήσεις δεν χρησιμοποιήθηκε ακόμη το όνομα «John Titor». Το περιεχόμενο ήταν τεχνικό και εστιασμένο στην ίδια την έννοια του ταξιδιού στον χρόνο. Η πρώτη ανάρτηση περιλάμβανε μια περιγραφή έξι βασικών τμημάτων που, κατά τον Titor, ήταν απαραίτητα για την κατασκευή μιας λειτουργικής χρονομηχανής, καθώς και απαντήσεις σε ερωτήσεις άλλων χρηστών σχετικά με το πώς θα μπορούσε να λειτουργεί ένα τέτοιο σύστημα. Οι αναρτήσεις αυτές ήταν σύντομες, σχεδόν αποστειρωμένες, και θύμιζαν περισσότερο τεχνικό εγχειρίδιο παρά αφηγηματική αποκάλυψη.

Το έμβλημα του ψευδώνυμου TimeTravel_0

Τον Ιανουάριο του 2001, το ψευδώνυμο TimeTravel_0 άρχισε για πρώτη φορά να χρησιμοποιεί το όνομα «John Titor» και να δημοσιεύει αναρτήσεις στα Art Bell Post-2-Post BBS Forums. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, η αφήγηση απέκτησε πιο προσωπικό χαρακτήρα. Οι τελευταίες γνωστές αναρτήσεις του Titor χρονολογούνται στα τέλη Μαρτίου του 2001, μετά τις οποίες η φωνή του σίγησε οριστικά.

Σταδιακά, και κυρίως μετά το 2003, διάφορες ιστοσελίδες άρχισαν να συγκεντρώνουν και να αναδημοσιεύουν τις αναρτήσεις του Titor, συχνά αναδιατάσσοντάς τες σε ενιαία αφηγήματα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αρχικές ημερομηνίες αλλοιώθηκαν ή παραλείφθηκαν, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός σχεδόν μυθολογικού σώματος κειμένων, αποκομμένου από το ιστορικό του πλαίσιο.

Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι ήταν στρατιώτης, μέλος μιας κρατικής αποστολής χρονικής μετακίνησης. Η αποστολή του, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, δεν ήταν να αλλάξει την ιστορία, αλλά να ανακτήσει έναν παλιό υπολογιστή IBM 5100 από το 1975. Ο λόγος; Ο συγκεκριμένος υπολογιστής διέθετε μια μη δημοσιοποιημένη δυνατότητα εξομοίωσης παλαιότερων γλωσσών προγραμματισμού, απαραίτητη όπως έλεγε για τη συντήρηση και επιδιόρθωση κρίσιμων συστημάτων στο μέλλον. Η λεπτομέρεια αυτή πέρασε σχεδόν απαρατήρητη τότε. Αργότερα, ωστόσο, μηχανικοί της ίδιας της IBM επιβεβαίωσαν ότι πράγματι υπήρχε αυτή η δυνατότητα, αν και δεν είχε διαφημιστεί δημόσια. Δεν ήταν απόδειξη ταξιδιού στον χρόνο. Ήταν όμως απόδειξη γνώσης που δύσκολα εξηγείται ως τυχαία.

Ο υπολογιστής IBM 5100

Ο Titor δεν παρουσίαζε τον χρόνο ως μια ευθεία γραμμή. Αντιθέτως, υιοθετούσε ένα μοντέλο πολλαπλών χρονογραμμών, βασισμένο στη θεωρία των παράλληλων κόσμων. Κάθε ταξίδι, έλεγε, δεν αλλάζει το μέλλον του ταξιδιώτη, αλλά δημιουργεί μια νέα χρονική εκδοχή, με μικρές αποκλίσεις που σταδιακά μπορούν να γίνουν χαοτικές. Με αυτό τον τρόπο, εξηγούσε γιατί οι προβλέψεις του δεν έπρεπε να θεωρούνται βέβαιες. Όχι γιατί ήταν ψευδείς, αλλά γιατί αφορούσαν έναν κόσμο που δεν ήταν ακριβώς ο δικός μας. Το επιχείρημα αυτό λειτούργησε ταυτόχρονα ως φιλοσοφική τοποθέτηση και ως αφηγηματική ασπίδα. Δεν ήταν απλώς έξυπνο. Ήταν απολύτως συμβατό με τη λογική ενός κατακερματισμένου ψηφιακού κόσμου.

Οι προβλέψεις του, βέβαια, ήταν αυτές που προκάλεσαν τη μεγαλύτερη αίσθηση. Μιλούσε για έναν επερχόμενο εμφύλιο πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα ξεκινούσε στα μέσα της δεκαετίας του 2000, όχι απαραίτητα με όπλα, αλλά με κοινωνική διάσπαση και απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Περιέγραφε μια παγκόσμια σύγκρουση που θα κορυφωνόταν γύρω στο 2015 και θα οδηγούσε σε ριζική αναδιάταξη της γεωπολιτικής ισορροπίας. Οι συγκεκριμένες ημερομηνίες δεν επαληθεύτηκαν. Όμως το μοτίβο της αποσύνθεσης, της εσωτερικής πόλωσης και της κατάρρευσης της συναίνεσης μοιάζει σήμερα λιγότερο φανταστικό απ’ ό,τι φαινόταν τότε.

Η ιστορία του John Titor γοήτευσε έντονα τις διαδικτυακές κοινότητες της εποχής. Όσο όμως περνούσε ο καιρός και οι προβλέψεις του δεν επαληθεύονταν, ενώ παράλληλα εμφανίζονταν διάφορες αντιφάσεις και ασάφειες, η αρχική γοητεία άρχισε να συνοδεύεται από σκεπτικισμό. Πολλοί προσπάθησαν να ανακαλύψουν ποιος βρισκόταν πραγματικά πίσω από αυτή την αφήγηση. Το 2009, μια έρευνα πρότεινε ότι η υπόθεση του John Titor ήταν μια κατασκευασμένη ιστορία, μια φάρσα που ξεκίνησε από τον Larry Haber, δικηγόρο ψυχαγωγικού δικαίου στη Φλόριντα, ή από κάποιον από τους αδελφούς του, τον John Rick Haber ή τον Morey Haber, οι οποίοι είχαν επαγγελματική πορεία στον χώρο των υπολογιστών και της πληροφορικής. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιοι οι Haber, όπως και άλλα πρόσωπα που ενοχοποιήθηκαν κατά καιρούς, αρνήθηκαν αυτές τις κατηγορίες. Μέχρι σήμερα, κανείς δεν έχει αναλάβει δημόσια την ευθύνη για τη δημιουργία των αναρτήσεων του Titor.

Σταδιακά, ο John Titor εξαφανίστηκε από τα forums όπως ακριβώς είχε εμφανιστεί. Χωρίς φινάλε. Χωρίς αποκάλυψη. Άφησε πίσω του μόνο αρχεία συζητήσεων, screenshots, ASCII διαγράμματα μιας υποτιθέμενης χρονομηχανής εγκατεστημένης σε ένα όχημα, και μια κοινότητα που προσπαθούσε να καταλάβει αν είχε γίνει μάρτυρας μιας φάρσας, ενός πειράματος αφήγησης ή κάτι πιο σύνθετου. Καταχωρήσεις trademarks και διαχείριση δικαιωμάτων έδειχναν ότι η ιστορία του Titor δεν ήταν απλώς αυθόρμητη. Ήταν, με κάποιο τρόπο, ελεγχόμενη.

Και όμως, ακόμη κι αν δεχτούμε ότι ο John Titor δεν ήταν ταξιδιώτης στον χρόνο, το ερώτημα παραμένει, γιατί αυτή η ιστορία επιβίωσε; Γιατί δεν ξεχάστηκε όπως τόσες άλλες διαδικτυακές φάρσες; Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο ότι ο Titor δεν προσπάθησε να μας εντυπωσιάσει. Μίλησε για συστήματα που γερνούν, για τεχνολογίες που γίνονται ασταθείς, για κοινωνίες που εξαρτώνται από μηχανισμούς που δεν κατανοούν πλέον. Ο φόβος που περιέγραφε δεν ήταν μεταφυσικός. Ήταν δομικός.

Ο John Titor μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους πρώτους καθαρά ψηφιακούς μύθους. Όχι μια παλιά ιστορία που μεταφέρθηκε στο internet, αλλά μια αφήγηση που γεννήθηκε μέσα σε αυτό. Πριν τα social media, πριν την εποχή της μαζικής παραπληροφόρησης, πριν τα deepfakes το dead/fake internet και την τεχνητή νοημοσύνη, εμφανίστηκε μια φιγούρα που εκμεταλλεύτηκε το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του δικτύου, την ικανότητά του να φιλοξενεί συνεκτικές αφηγήσεις χωρίς κεντρικό έλεγχο.

Σήμερα, σε μια εποχή όπου μιλάμε ανοιχτά για προσομοιωμένες πραγματικότητες, για πολλαπλές εκδοχές του εαυτού μας σε ψηφιακά περιβάλλοντα, για αλγοριθμική διακυβέρνηση και χρονικό άγχος, ο John Titor μοιάζει λιγότερο με απατεώνα και περισσότερο με σύμπτωμα. Ένα σύμπτωμα μιας κοινωνίας που έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται τον χρόνο όχι ως συνέχεια, αλλά ως σύστημα. Ένα σύστημα που μπορεί να σπάσει, να επανεκκινήσει ή να αποκλίνει ανεπαίσθητα μέχρι να γίνει αγνώριστο.

Ίσως τελικά το ερώτημα δεν είναι αν ο John Titor ήταν πραγματικός. Ίσως το πιο ανησυχητικό ερώτημα είναι γιατί ήμασταν και παραμένουμε τόσο πρόθυμοι να τον πιστέψουμε. Σε έναν κόσμο όπου το μέλλον παρουσιάζεται άλλοτε ως προϊόν προς κατανάλωση και άλλοτε ως απειλή προς διαχείριση, ο μύθος του χρονικού ταξιδιώτη λειτουργεί ως καθρέφτης. Όχι του αύριο, αλλά των φόβων μας για το παρόν.

Και αν ο John Titor δεν ταξίδεψε ποτέ στον χρόνο, τότε ίσως έκανε κάτι πιο απλό και πιο επικίνδυνο, μας έπεισε να κοιτάξουμε τη δική μας χρονογραμμή σαν κάτι εύθραυστο. Σαν κάτι που δεν είναι δεδομένο. Και αυτό, για ένα σύστημα που βασίζεται στην ψευδαίσθηση της γραμμικής προόδου, είναι από μόνο του μια ρήξη.