Η Muralla de Finestres και η υποβρύχια πόλη της Κούβας. Ακόμη δυο μεγαλιθικά μυστήρια.

Η Muralla de Finestres και η υποβρύχια πόλη της Κούβας. Ακόμη δυο μεγαλιθικά μυστήρια.

Υπάρχουν μνημεία που δεν ανήκουν σε καμία εποχή. Πετρώματα, ερείπια και σχηματισμοί ως απομεινάρια ενός αρχαίου πολιτισμού. Από τις σιωπηλές πυραμίδες του Yonaguni στην Ιαπωνία, μέχρι τα αινιγματικά γεωγλυφικά της Νάζκα και τα θραύσματα μιας υποβρύχιας πόλης στις ακτές της Κούβας, ο πλανήτης μας μοιάζει να κρατά ακόμα σημειώσεις από μια ιστορία που δεν ειπώθηκε ποτέ ολοκληρωμένα.

Δύο σημαντικά τέτοια κεφάλαια, είναι η Muralla de Finestres, το «Κινέζικο Τείχος» της Ισπανίας, και η Υποβρύχια Πόλη της Κούβας, ένα βυθισμένο πετρώδες σύμπλεγμα στα βάθη της Καραϊβικής. Δύο τόποι που χωρίζονται από ωκεανούς και αιώνες, αλλά συνδέονται από το ίδιο αίσθημα, πως κάτι πολύ παλιό, πολύ μεγάλο, και ίσως πολύ διαφορετικό, συνέβη κάποτε εδώ.

Muralla de Finestres

Κάπου στη βόρεια Ισπανία, στην επαρχία Huesca της Αραγωνίας, ανάμεσα σε λόφους, νερό και ερείπια, βρίσκεται ένα από αυτά τα μέρη, η Muralla de Finestres. Ένα φυσικό τείχος από πέτρα, που στέκει σαν ένα μνημείο της ίδιας της Γης ένα «Κινέζικο Τείχος» φτιαγμένο όχι από ανθρώπινα χέρια, αλλά από χρόνο, διάβρωση και σεισμική υπομονή.

Η πρώτη εικόνα σε αφήνει άφωνο.

Δύο παράλληλες σειρές από τεράστιους βράχους, ορθωμένες σαν πέτρινοι τοίχοι, σχηματίζουν ένα φυσικό φρούριο. Οι Ισπανοί το αποκαλούν Muralla China de Finestres «η Κινέζικη Τείχος της Finestres» και δεν είναι υπερβολή.

Ανάμεσά τους, το ερειπωμένο χωριό Finestres, ξεχασμένο από τον χρόνο και εγκαταλελειμμένο τη δεκαετία του ’60, όταν δημιουργήθηκε ο υδροταμιευτήρας Canelles. Το νερό ανέβηκε, οι κάτοικοι έφυγαν, και η φύση κράτησε τα υπόλοιπα.

Τώρα, ολόκληρο το τοπίο μοιάζει με κινηματογραφικό σκηνικό, ο ήχος του ανέμου πάνω στις πέτρες, το γαλάζιο-πράσινο του νερού, και η γη που διηγείται ιστορίες εκατομμυρίων ετών.

Η Muralla de Finestres δεν είναι ανθρώπινη κατασκευή. Είναι ένα γεωλογικό θαύμα, αποτέλεσμα τεκτονικών δυνάμεων που ύψωσαν στρώματα ασβεστόλιθου και δολομίτη σχεδόν κάθετα σαν να ήθελε η Γη να χτίσει μόνη της το δικό της τείχος.

Οι βράχοι αυτοί χρονολογούνται περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια πριν, στο ύστερο Κρητιδικό. Κι όμως, αν σταθείς μπροστά τους, έχεις την αίσθηση πως αντικρίζεις μια αρχαία δύναμη. Ότι κάπου ανάμεσα στην τυχαιότητα και στην πρόθεση, υπάρχει κάτι που μοιάζει με αρχιτεκτονική.

Ανάμεσα στα δύο φυσικά τείχη, βρίσκονται τα λείψανα του μεσαιωνικού οικισμού Finestres και λίγο ψηλότερα η Ερημιά του San Vicente, λαξευμένη πάνω στους βράχους, σαν να ήθελε να αγγίξει τον ουρανό. Σήμερα, είναι τόπος σιωπής και απομόνωσης, μακριά από κάθε τουρισμό ένας τόπος όπου το ανθρώπινο και το γεωλογικό ενώνονται, και όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει.

Η υποβρύχια πόλη της Κούβας 

Το 2001, μια καναδοκουβανική ομάδα ωκεανογράφων ανακάλυψε κάτι που δεν έμοιαζε με τίποτα γνωστό. Στον βυθό του Ατλαντικού, κοντά στη χερσόνησο Guanahacabibes, σε βάθος περίπου 650 μέτρων, τα σόναρ κατέγραψαν δομές που έμοιαζαν με πυραμίδες, δρόμους και γεωμετρικές διατάξεις. Οι επιστήμονες τις ονόμασαν «Cuban underwater city» την Υποβρύχια Πόλη της Κούβας.

Τα πρώτα βίντεο έδειχναν σχηματισμούς που θύμιζαν μεγαλιθικά συγκροτήματα, πέτρινες πυραμίδες, ορθογώνιες πλάκες, διασταυρούμενα μονοπάτια. Η υπόθεση ότι επρόκειτο για φυσικό φαινόμενο φάνηκε πιθανή όμως όχι βέβαιη. Η ομοιομορφία, η γεωμετρία και η συμμετρία των σχηματισμών άφηναν περιθώριο για εικασίες. Μερικοί μίλησαν για αρχαίο πολιτισμό, βυθισμένο μετά από κατακλυσμό. Άλλοι, για προϊστορικές πόλεις που προηγήθηκαν γνωστών πολιτισμών της Αμερικής. Κι άλλοι απλώς είπαν, η φύση έχει φτιάξει ξανά θαύματα που μοιάζουν με έργα ανθρώπων.

Μέχρι σήμερα, η Υποβρύχια Πόλη της Κούβας παραμένει αίνιγμα. Δεν έχουν υπάρξει νέες αποστολές, κι έτσι η ιστορία της αιωρείται κάπου ανάμεσα στην επιστήμη και τον θρύλο.

Όμως η εικόνα των πυραμιδοειδών σχηματισμών κάτω από τα νερά παραμένει μία από τις πιο εντυπωσιακές υπενθυμίσεις ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη όλα όσα υπάρχουν κάτω από τα κύματα.

Είτε πρόκειται για τείχη που χτίστηκαν από τη Γη, είτε για πόλεις που κοιμούνται κάτω από τον ωκεανό, τα μεγαλιθικά μυστήρια έχουν κάτι κοινό, δεν εξηγούνται ολοκληρωμένα. Και ίσως γι’ αυτό μας έλκουν τόσο. Μας θυμίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι ο μοναδικός αφηγητής της ιστορίας του κόσμου.

Από το Stonehenge μέχρι το Göbekli Tepe, και από τη Νήσο του Πάσχα μέχρι την Κούβα και την Ισπανία, ο πλανήτης φαίνεται να κρατά ένα αρχείο χαραγμένο στην πέτρα ένα αρχείο που μιλά για δημιουργία, για καταστροφή, και για την αιώνια ανάγκη να αφήσουμε κάτι πίσω.

Ίσως τελικά τα «τείχη» και οι «πόλεις» αυτές να είναι τρόποι με τους οποίους η Γη μας θυμίζει πόσο αρχαία, ζωντανή και άγνωστη παραμένει.

Η Muralla de Finestres και η Υποβρύχια Πόλη της Κούβας στέκουν, καθεμιά με τον τρόπο της, σαν δύο κεφάλαια από την ίδια πέτρινη αφήγηση. Και όσο κι αν προσπαθούμε να τις ερμηνεύσουμε, υπάρχει πάντα ένα σημείο όπου η επιστήμη σωπαίνει και αρχίζει η ποίηση του αγνώστου.