Η θεωρία του dead – fake internet. Από τα cult forum μέχρι σήμερα.

Η θεωρία του dead – fake internet. Από τα cult forum μέχρι σήμερα.

Αν υπάρχει μια θεωρία συνωμοσίας που ταιριάζει απόλυτα με τη σημερινή αίσθηση ότι “κάτι δεν πάει καλά” με το διαδίκτυο, αυτή είναι η Dead Internet Theory – ή αλλιώς η θεωρία του “ψεύτικου” ίντερνετ. Δεν μιλάμε για τις γνωστές υποψίες περί κυβερνητικών παρακολουθήσεων ή για τα βαθιά layers του dark web. Μιλάμε για κάτι πιο παράξενο και, με έναν τρόπο, πιο ανησυχητικό: την ιδέα ότι το ίντερνετ που ζούμε σήμερα δεν είναι πια γεμάτο από αληθινούς ανθρώπους, αλλά από bots, αλγορίθμους και αυτόματα παραγόμενο περιεχόμενο.

Κι αν το καλοσκεφτεί κανείς, η αίσθηση αυτή δεν είναι τόσο ακραία. Όλο και πιο συχνά πέφτουμε πάνω σε σχόλια που μοιάζουν copy-paste, σε ειδήσεις που γράφτηκαν από AI, σε φωτογραφίες που είναι γεννήματα αλγορίθμων. Σαν να μιλάμε με κάποιον, αλλά στην πραγματικότητα να μιλάμε στον τοίχο.

Η Dead Internet Theory δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Οι ρίζες της βρίσκονται σε συζητήσεις σε παλιά forums και σε εκείνη την ιδιαίτερη νοσταλγία των “παλιών” του διαδικτύου. Οι χρήστες που έζησαν το web των 2000s συχνά λένε πως μετά το 2010 κάτι άλλαξε ριζικά. Για κάποιους, το internet “πέθανε” όταν χάθηκε η αίσθηση αυθεντικής αλληλεπίδρασης· για άλλους, “δολοφονήθηκε” σκόπιμα από εταιρείες και κυβερνήσεις που ήθελαν να το ελέγχουν.

Η πρώτη φορά που η θεωρία πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή ήταν γύρω στο 2016–2018. Το πιο διάσημο thread που την έκανε γνωστή δημοσιεύτηκε στο Agora Road’s Macintosh Café, ένα forum-καταφύγιο για όσους ασχολούνται με εναλλακτικές θεωρίες, esoteric internet culture και παράξενες fringe ιδέες. Εκεί, ένας χρήστης με το ψευδώνυμο IlluminatiPirate άνοιξε ένα θέμα που γρήγορα έγινε viral.

Η βασική του θέση ήταν απλή αλλά εκρηκτική: το διαδίκτυο που βλέπουμε δεν είναι “αληθινό”. Το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου, έλεγε, παράγεται από bots, από scripts εταιρειών, και οι περισσότερες συζητήσεις στα social media και τα comment sections είναι ψεύτικες – κατασκευασμένες είτε για να πουλήσουν προϊόντα, είτε για να κατευθύνουν την κοινή γνώμη.

Αν το διαβάσει κανείς σήμερα, το κείμενο αυτό μοιάζει προφητικό. Αναφέρεται σε “πλημμύρα από άψυχα accounts”, σε έναν ιστό γεμάτο “καρμπόν γνώμες” και σε μια εμπειρία όπου οι άνθρωποι νιώθουν ότι μιλούν με κενό.

1. Η άνοδος του Web 2.0 (2005–2010)

Η δεκαετία του 2000 είχε ακόμη το άρωμα του “πραγματικού” ίντερνετ: forums, προσωπικά blogs, μικρές κοινότητες. Όλα έδιναν την αίσθηση ότι πίσω από τις λέξεις υπήρχε άνθρωπος. Με το Web 2.0 – Facebook, YouTube, Twitter – τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Η πληροφορία συγκεντρώθηκε σε λίγες πλατφόρμες, και οι αλγόριθμοι άρχισαν να αποφασίζουν τι βλέπαμε. Για πολλούς, εκεί ήταν η στιγμή που το ίντερνετ άρχισε να “πεθαίνει”: δεν ήταν πια οργανικό, αλλά σκηνοθετημένο.

2. 2016 Το “bot flood”

Η χρονιά των αμερικανικών εκλογών και του Brexit έφερε στην επιφάνεια ένα καινούργιο φαινόμενο: τα bot farms. Ξαφνικά, όλοι μιλούσαν για trolls, για fake accounts, για μαζική χειραγώγηση μέσω Twitter και Facebook. Έρευνες αποκάλυψαν ότι τεράστιο ποσοστό της κίνησης ήταν bots. Για τους υποστηρικτές της Dead Internet Theory, αυτό ήταν η απόδειξη ότι η θεωρία είχε βάση.

3. 2020 με 2025 Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Με την άνοδο εργαλείων όπως το GPT-3, GPT-4 και GPT-5, η θεωρία πήρε νέα πνοή. Δεν μιλούσαμε πια μόνο για απλά bots που έκαναν spam, αλλά για ολόκληρα άρθρα, βίντεο και posts που παράγονται αυτόματα. Όταν δεν μπορείς να ξεχωρίσεις αν το κείμενο το έγραψε άνθρωπος ή AI, η ιδέα του “νεκρού” ίντερνετ ακούγεται πολύ πιο πειστική.

Η Dead Internet Theory δεν είναι μόνο μια φιλοσοφική ανησυχία· έχει και συγκεκριμένες βάσεις:

– Bots και fake accounts: Ακόμη και επίσημες μελέτες δείχνουν πως 40–60% της κίνησης στο διαδίκτυο είναι αυτοματοποιημένη.

– Αλγόριθμοι: Δεν βλέπουμε το ίντερνετ όπως είναι, αλλά όπως θέλουν οι πλατφόρμες να το δούμε.

– Shadowbanning & moderation: Πραγματικοί χρήστες καταγγέλλουν ότι οι απόψεις τους “θάβονται”, ώστε να φαίνεται ότι κυριαρχεί μια συγκεκριμένη αφήγηση.

– Mass psyops: Υποψίες ότι κυβερνητικά projects δημιουργούν ψεύτικες κοινότητες για να κατευθύνουν την κοινή γνώμη.

– AI content: Το πιο πρόσφατο και ανησυχητικό κομμάτι. Όταν άρθρα, μουσική, εικόνες και σχόλια παράγονται από αλγόριθμους, η διάκριση μεταξύ αληθινού και ψεύτικου γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Δεν υπάρχει “ηγέτης” αυτής της θεωρίας, αλλά μπορούμε να ξεχωρίσουμε μερικές φιγούρες:

– lluminatiPirate: ο χρήστης που άνοιξε το θρυλικό thread στο Agora Road’s Macintosh Café.

– Nick Land και οι accelerationists: αν και δεν μίλησαν για Dead Internet, οι ιδέες τους για την επιτάχυνση της τεχνολογίας και την αποανθρωποποίηση έδωσαν φιλοσοφικό υπόβαθρο.

– Whistleblowers και ερευνητές: όσοι αποκάλυψαν την έκταση των bots στα social media ή μίλησαν για καταχρήσεις της AI.

– Online κοινότητες: από Reddit μέχρι 4chan, X και YouTube, όπου η θεωρία εμπλουτίστηκε με μαρτυρίες (“ένιωσα ότι μιλούσα με bot”, “το forum ήταν γεμάτο άψυχα accounts”).

Το 2025, η Dead Internet Theory δεν είναι πια μια περιθωριακή ιδέα. Έχει περάσει στο mainstream, αναφέρεται σε άρθρα τεχνολογίας και κυκλοφορεί ως meme στα social media. Για πολλούς, είναι ένας τρόπος να εκφράσουν το αίσθημα αποξένωσης από το online περιβάλλον.

-Στα social media, ένα like μπορεί να προέρχεται από bot.

-Στο YouTube, χιλιάδες σχόλια μοιάζουν γενικά και αυτοματοποιημένα.

-Στη δημοσιογραφία, δεκάδες sites παράγουν ειδήσεις μόνο με AI για clicks.

– Στην τέχνη και τη μουσική, η κουβέντα για το αν “έχει αξία” κάτι που παράγεται από αλγόριθμο φουντώνει.

Η θεωρία έτσι λειτουργεί σαν καθρέφτης της εποχής μας. Δεν χρειάζεται να είναι απόλυτα αληθινή για να έχει δύναμη. Αρκεί που εκφράζει μια υπαρξιακή αγωνία: πως σε έναν κόσμο κορεσμένο από περιεχόμενο, μπορεί να χαθεί η αίσθηση της ανθρώπινης επαφής.

Η Dead Internet Theory δεν είναι μια απλή συνωμοσία. Είναι περισσότερο μια μεταφορά για το πώς νιώθουμε το διαδίκτυο σήμερα. Όταν όλα μοιάζουν προγραμματισμένα, όταν δεν ξέρεις αν μιλάς με άνθρωπο ή bot, όταν οι αλγόριθμοι σου δείχνουν μόνο ό,τι συμφέρει τις πλατφόρμες – τότε κάτι έχει χαθεί.

Ίσως το ίντερνετ να μην είναι “νεκρό”· να είναι όμως τόσο διαφορετικό από αυτό που ήταν, ώστε να μοιάζει αγνώριστο. Και ίσως αυτή είναι η πραγματική αξία της θεωρίας: μας αναγκάζει να σκεφτούμε τι μέλλον θέλουμε για το online περιβάλλον. Θέλουμε έναν χώρο ανθρώπινης δημιουργίας ή ένα simulation που τρέχει πάνω σε rails αλγορίθμων;

Το μόνο σίγουρο είναι πως όσο το AI γεμίζει τα timelines μας με περιεχόμενο που μοιάζει αληθινό αλλά δεν είναι, η Dead Internet Theory θα παραμένει στο προσκήνιο – είτε ως συνωμοσία, είτε ως εφιαλτική υπενθύμιση.