Η φρικιαστική ιστορία της Μονάδας 731

Η φρικιαστική ιστορία της Μονάδας 731

Η ιστορία του 20ού αιώνα είναι γεμάτη τεχνολογικά άλματα, επιστημονικές κατακτήσεις και υποσχέσεις προόδου. Όμως κάτω από αυτή τη βιτρίνα του ορθολογισμού και της εξέλιξης, κρύβονται σκοτεινά υπόγεια και εγκαταστάσεις όπου η επιστήμη μετατράπηκε σε εργαλείο μαζικού βασανισμού. Ένα από τα πιο ακραία και φρικιαστικά παραδείγματα αυτής της εκτροπής ήταν η Μονάδα 731 της Αυτοκρατορικής Ιαπωνίας ένα μυστικό πρόγραμμα βιολογικού πολέμου που μετέτρεψε χιλιάδες ανθρώπους σε πειραματόζωα, χωρίς αναισθησία, χωρίς συναίνεση, χωρίς έλεος.

Πίσω από τον ξηρό όρο «βιολογική έρευνα» κρύβονται τρόμοι που ξεπερνούν κάθε φαντασία, πειράματα πάνω σε ανθρώπινα όντα, σχεδιασμένα για να εκμαιεύσουν «επιστημονική γνώση» με ολοένα μεγαλύτερη απανθρωπιά. Για δεκαετίες, το όνομά της παρέμενε σχεδόν άγνωστο στο ευρύ κοινό. Όχι επειδή τα εγκλήματα δεν ήταν συγκρίσιμα με εκείνα των ναζιστικών στρατοπέδων, αλλά επειδή η σιωπή οργανώθηκε, διαπραγματεύτηκε και εξαγοράστηκε.

Η γέννηση της Μονάδας 731

Η Μονάδα 731 δημιουργήθηκε το 1936 ως μυστικό πρόγραμμα του Ιαπωνικού Αυτοκρατορικού Στρατού στην κατεχόμενη Μαντζουρία της Κίνας, με έδρα το Pingfang του Harbin. Επίσημα ήταν γνωστή ως Manchu Detachment 731 και λειτουργούσε υπό το πρόσχημα της «επιδημιολογικής πρόληψης και καθαρισμού ύδατος». Στην πραγματικότητα, στόχευε στην ανάπτυξη βιολογικών και χημικών όπλων και στη διεξαγωγή πειραμάτων πάνω σε ζωντανούς ανθρώπους.

Το πρόγραμμα είχε ισχυρή υποστήριξη από την ιαπωνική στρατιωτική ηγεσία, με τον Σίρο Ίσιι (Shirō Ishii) ως βασικό όχι μόνο αρχιτέκτονα αλλά και κινητήριο πνεύμα του έργου.

Ο Ίσιι, γεννημένος το 1892 στο Shibayama της Ιαπωνίας, σπούδασε ιατρική στο Kyoto Imperial University και κατέληξε μέσω του στρατού να ειδικευτεί στη βιολογία και μικροβιολογία. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πίστεψε ακράδαντα ότι οι βιολογικές απειλές μπορούσαν να εξελιχθούν σε όπλα πολέμου και η Ιαπωνία, εγκλωβισμένη σε μια στρατιωτική ιδεολογία επεκτατισμού, του έδωσε τόσο πόρους όσο και ασυλία για να προχωρήσει.

Όπως αναφέρεται στις πηγές, ο Ίσιι ξεκίνησε να πιέζει για τη δημιουργία ενός τέτοιου προγράμματος ήδη από το 1927, και σύντομα κέρδισε την υποστήριξη ανώτερων αξιωματικών στον στρατό, συμπεριλαμβανομένων υπουργών και στρατιωτικών διοικητών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Μονάδα 731 δεν ήταν απλώς μια ιδέα ήταν στρατιωτικός οργανισμός υψηλής προτεραιότητας, εξοπλισμένος με εγκαταστάσεις, προσωπικό και χρηματοδότηση για να λειτουργεί ολοκληρωμένα ως πραγματικό εργαστήριο τρόμου.

Φρικιαστικά πειράματα, χωρίς όρια

Οι δοκιμές της Μονάδας 731 ήταν σχεδιασμένες όχι απλώς για να δοκιμάσουν υποψήφιες ασθένειες, αλλά για να εξερευνήσουν την πλήρη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης βιολογίας.

Σε αυτά περιλαμβάνονταν:

• Ζωντανές ανατομές (vivisection) χωρίς αναισθησία.
• Πειράματα παγώματος όπου μέλη ή ολόκληρα σώματα εκτίθεντο σε ακραίες χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι να καταστραφεί ο ιστός.
• Έκθεση σε θανατηφόρες ασθένειες όπως φορέων πανούκλας, χολέρας, τύφου κ.ά.
• Χρήση υποπιεστικών θαλάμων, δηλητήρια, ακτινοβολία, ακόμα και πειράματα με σεξουαλικά μεταδιδόμενες νόσους για «μελέτη σωματικών αντιδράσεων».

Αυτές οι πρακτικές δεν ήταν παρά εργαστηριακές δράσεις μίσους, χωρίς κανένα επιστημονικό ή ιατρικό έρεισμα ηθικής, πολλά οικογενειακά αρχεία δείχνουν ότι πρώην μέλη δεν είχαν καθόλου μεταμέλεια ακόμη και δεκαετίες αργότερα.

Μαρτυρίες και μεταγενέστερες έρευνες

Παρά το έντονο μυστήριο γύρω από την Μονάδα 731, αρκετές μαρτυρίες και ερευνητικές προσπάθειες έχουν ρίξει φως στη φρίκη αυτή. Μια από τις πιο συγκλονιστικές αφορά τον Ιάπωνα βετεράνο Hideo Shimizu, ο οποίος, σε ηλικία 93 ετών, μίλησε για τα γεγονότα που είδε ως νεαρός στρατιώτης, συμπεριλαμβανομένων ζωντανών ανατομών και σκελετών διατηρημένων ως «προσκεκλημένα δείγματα».

Επίσης διεθνείς ιστορικοί έχουν επισημάνει πως υπήρξε δίκτυο άλλων παρόμοιων μονάδων πέραν της Μονάδας 731 όπως οι Μονάδα 1644 στη Nanjing και Μονάδα 8604 στο Guangzhou που συμμετείχαν σε σχεδόν τα ίδια πειράματα υπό τον ίδιο στρατιωτικό έλεγχο.

Αν και έχει προταθεί σε έρευνες ότι υπήρξαν προσπάθειες για κοινή διεθνή τεκμηρίωση των πειραμάτων αυτά, πολλά στοιχεία παραμένουν θαμμένα ή σπασμένα, ενώ οι πηγές δεδομένων είναι μερικές φορές αμφιλεγόμενες.

Το Μουσείο Μονάδας 731 στο Harbin

Σήμερα, στην περιοχή Pingfang του Harbin, υπάρχει ένα Μουσείο που αναπαριστά και τεκμηριώνει τα εγκλήματα της Μονάδας 731 — γνωστό ως Exhibition Hall of Evidence of Crime Committed by Unit 731 of the Japanese Imperial Army.

Το μουσείο περιλαμβάνει:

• Μέρη των εγκαταστάσεων ό,τι απέμεινε από τη δομή και το εργαστήριο.
• Εκθέματα τεκμηρίωσης με φωτογραφίες και καταγραφές που προσφέρουν λεπτομερή εικόνα των πρακτικών της μονάδας.
• Αντιγραμμένα κελιά και στοιχεία που δείχνουν πώς κρατούνταν και χρησιμοποιούνταν οι κρατούμενοι.

Παρά την σκοτεινή ατμόσφαιρα, το μουσείο στοχεύει στο να διατηρήσει τη μνήμη αυτών των εγκλημάτων όχι για να σοκάρει απλώς, αλλά για να ενθαρρύνει την ιστορική συνείδηση και την αντιπαράθεση με τα εγκλήματα του παρελθόντος.

Η ατιμωρησία μετά τον πόλεμο

Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Μονάδα 731 αποτελούσε στοιχείο επικίνδυνης γνώσης και τα περισσότερα αρχεία της καταστράφηκαν ή αποκρύφθηκαν.

Με την άφιξη του Κόκκινου Στρατού το 1945, μεγάλο μέρος του χώρου καταστράφηκε και οι κρατούμενοι που είχαν απομείνει εκτελέστηκαν ή δηλητηριάστηκαν, ώστε να μην πουν τίποτα.

Το πιο εξοργιστικό όμως είναι αυτό που ακολούθησε στη διεθνή σκηνή, ο ίδιος ο Σίρο Ίσιι και πολλοί συνεργάτες του έλαβαν ασυλία από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αντάλλαγμα για την έρευνα και τα δεδομένα των πειραμάτων που θεωρήθηκαν χρήσιμα για το αμερικανικό πρόγραμμα βιολογικών όπλων.

Ένα μικρό μέρος των μελών της Μονάδας 731 δικάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση στα Δικαστήρια του Khabarovsk το 1949 αλλά οι ποινές ήταν σχετικά ελαφρές και πολλοί απελευθερώθηκαν σύντομα.

Η ιαπωνική κυβέρνηση μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα απέφευγε να αναγνωρίσει πλήρως την έκταση των πειραμάτων και αρνήθηκε να παραδώσει DNA δειγμάτων ανθρώπινων λειψάνων σε κινεζικές αρχές για ταυτοποίηση.

Η κληρονομιά της Μονάδας 731

Σήμερα, η Μονάδα 731 είναι ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ανθρωπότητας όχι επειδή οι πράξεις ήταν απλά εγκλήματα πολέμου, αλλά επειδή δείχνουν πώς η επιστήμη χωρίς ηθική μπορεί να μετατραπεί σε όπλο, όχι γνώσης, αλλά θανάτου.

Τα τελευταία χρόνια, ιστορικοί, επιζώντες και μουσεία έχουν προσπαθήσει να φέρουν αυτές τις τραγωδίες στο φως, υπενθυμίζοντάς μας ότι η μνήμη ακόμη και της πιο φρικιαστικής πλευράς του παρελθόντος είναι βασικό στοιχείο για να αποτρέψουμε να επαναληφθούν τέτοιες φρίκες στο μέλλον.