Το φαινόμενο των χαρισματικών παιδιών, και η περίπτωση του Max Loughan

Το φαινόμενο των χαρισματικών παιδιών, και η περίπτωση του Max Loughan

Από τα πρώτα βήματα στη μαθηματική φόρμουλα του Wolfgang Amadeus Mozart, μέχρι τα σύγχρονα προγράμματα εισαγωγής πανεπιστημίων για νέους φοιτητές του 21ου αιώνα, η ιστορία των χαρισματικών παιδιών κουβαλά μέσα της ένα μείγμα θαυμασμού, προσδοκίας, αλλά και ανησυχίας. Με τον όρο χαρισματικό παιδί εννοούμε ένα παιδί ή έφηβο που, σε πολύ νεαρή ηλικία, επιδεικνύει γνωστικές ικανότητες ή επιτεύγματα σε επίπεδο που κανονικά απευθύνονται σε ενήλικες, είτε στον ακαδημαϊκό τομέα, είτε στην ερευνητική, είτε στην καλλιτεχνική και τεχνολογική ζώνη.

Καταρχάς, τι δείχνουν τα στοιχεία για τα παιδιά με εξαιρετικά ταλέντα ή υψηλή νοημοσύνη;

Οι μελέτες επισημαίνουν ότι, σε πολλές περιπτώσεις, αυτά τα παιδιά παρουσιάζουν πρώιμη έκθεση στο αντικείμενό τους για παράδειγμα μαθηματικά, φυσική, μουσική ή εφευρέσεις και συχνά μια σφοδρή επιθυμία (το αγγλικό «rage to master») να κατακτήσουν τα θέματα αυτα. Επιπλέον, αρκετά προγνωστικά στοιχεία τους είναι η ανάγνωση και κατανόηση σύνθετων εννοιών, πέρασμα πολλών βαθμίδων εκπαίδευσης σε συντομότερο χρόνο και επιλογές εκπαίδευσης που διαφοροποιούνται, οπως για παράδειγμα homeschooling ή συνδυασμός με πανεπιστημιακά μαθήματα.

Τα ακόλουθα παραδείγματα καταδεικνύουν τον ρυθμό και τις δυνατότητες.

– Michael Kevin Kearney, για παράδειγμα, εισήχθη στο κολλέγιο στα έξι χρόνια του και αποφοίτησε με πτυχίο στα δέκα.

– Ο Sho Yano μετά την είσοδό του στο κολέγιο σε ηλικία 9 ετών, αποφοίτησε σε νεαρή ηλικία και συνέχισε σε επιπέδου διδακτορικού στην ιατρική.

– Στον τομέα της επιστήμης και των τεχνολογιών, η Gitanjali Rao μικρότερη σχετικά ηλικιακά ανέπτυξε συσκευή ανίχνευσης μόλυνσης στο νερό πριν φτάσει στην εφηβεία.

Αλλά το φαινόμενο δεν είναι απλώς «πολλοί αριθμοί».

Η ύπαρξη υψηλής νοημοσύνης ή πρώιμης μάθησης δεν εγγυάται απαραίτητα ότι το παιδί θα εξελιχθεί ως ενήλικας σε θαυμαστό επιστήμονα ή εφευρέτη. Όπως σημειώνει η ερευνήτρια Ellen Winner, «τα περισσότερα χαρισματικά παιδιά δεν προχωρούν σε αντίστοιχα επιτεύγματα στην ενήλικη ζωή». Η ένταξη σε πανεπιστήμιο ή η ολοκλήρωση πτυχίων νωρίτερα φέρει προκλήσεις, κοινωνική απομόνωση, διαφορά ωρίμανσης με συνομηλίκους, πιθανές συναισθηματικές και ψυχολογικές πιέσεις. Επιπρόσθετα, ο ρόλος του περιβάλλοντος, οι γονείς και η εκπαιδευτική υποστήριξη αλλα και η δυνατότητα προσαρμογής, αποδεικνύεται καταλυτικός.

Επιπλέον, η δημόσια προβολή και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσθέτουν στη δυναμική, ένα χαρισματικό παιδί μπορεί να γίνει διασημότητα, να τραβήξει επενδυτές, μέσα ενημέρωσης ή τεχνολογικές εταιρείες και έτσι να εγκλωβιστεί σε προσδοκίες που υπερβαίνουν τις ικανότητές του ή τις επιθυμίες του. Η πίεση αυτή μπορεί να έχει ως συνέπεια την παραίτηση από τον δρόμο που ξεκίνησε.

Με το βλέμμα στο μέλλον, υπάρχει το ερώτημα, πώς μπορεί ένα χαρισματικό παιδί να μεταβεί στην ενήλικη ζωή με ισορροπία; Ποιες συνθήκες το ενισχύουν ώστε να πραγματοποιήσει ολοκληρωμένα επιτεύγματα; Ποιες παγίδες πρέπει να αποφευχθούν; Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έμφαση πρέπει να δοθεί όχι μόνο στην πρώιμη επίδοση, αλλά και στη σταθερή ανάπτυξη, τη συναισθηματική ευημερία, και τη δημιουργία κινήτρων πέρα από την ταχύτητα ή το ρεκόρ.

Ας δούμε λοιπόν πώς όλα αυτά τα στοιχεία βρίσκουν εφαρμογή ή ανεύρεση αποκλίσεων στην περίπτωση του Max Loughan.

Η περίπτωση του Max Loughan

Ο Max Loughan, ενας έφηβος που παρουσιάστηκε ως χαρισματικό παιδί, με ενδιαφέρον για τις εφευρέσεις και τις τεχνολογικές λύσεις, έγινε γνωστός από πολύ νεαρή ηλικία για πρωτοβουλίες όπως η σύσταση της εταιρείας Loughan Labs μαζί με τον αδερφό του, και για την εφεύρεση μιας συσκευής που ονομάζεται Energy Horizon Gatherer (EHG) υποστηρίζοντας ότι συλλέγει περιβαλλοντικές ή ραδιοσυχνοτικές ενέργειες.

Όπως συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, τα στοιχεία είναι περιορισμένα ως προς την επαλήθευση. Ορισμένες αναφορές θέτουν ως έτος γέννησης του Loughan την 14 Νοεμβρίου 2002 χωρίς, όμως, να υπάρχει επίσημη δημοσίευση ή πιστοποιητικό που να το επιβεβαιώνει επισήμως. Οι ίδιες αναφορές μας λένε ότι από έφηβος ξεκίνησε παρουσιάσεις και βίντεο στην κοινότητα των νεαρών εφευρετών και τεχνολόγων ωστόσο, δεν βρέθηκαν στοιχεία μεγάλων πανεπιστημιακών δημοσιεύσεων, ούτε εγκαθίδρυσης σε κορυφαίο ερευνητικό εργαστήριο με την προβλεπόμενη προϊστορία που συνοδεύει συχνά τα χαρισματικά παιδιά.

Πέρα απο αυτο ομως, η περίπτωση του Loughan διαθέτει όλα τα στοιχεία που ταιριάζουν με τα χαρισματικά παιδιά, πρώιμη δραστηριότητα, τεχνολογική επίδοση, δημόσιο ενδιαφέρον. Και εδώ εντοπίζεται και το στοιχείο του μυστηρίου, το γεγονός ότι η συνέχεια της ιστορίας του είναι λίγο θολή. Πού βρίσκεται σήμερα; Τι γίνεται με τις εφευρέσεις του; Πώς εξελίχθηκε εκπαιδευτικά;

Αυτά τα ερωτήματα φαίνεται πως παραμένουν ανοικτά.

Επιπλέον, υπάρχουν αναφορές σε κύκλους ερευνητών για γονιδιακά πειράματα και συνεργασία με υπηρεσίες πληροφοριών που συνδέουν την πορεία του Loughan με πιο υπόγειες ή μη επίσημες ροές. Για παράδειγμα, γίνεται λόγος ότι η τεχνολογία που ανέπτυξε ή υποστήριξε ότι ανέπτυξε ενδέχεται να κίνησε το ενδιαφέρον είτε κινεζικών είτε αμερικανικών εταιρειών τεχνολογίας, και υπηρεσιών που αναζητούν νέες μορφές ενέργειας. Σε αυτές τις θεωρίες συμπεριλαμβάνεται η ιδέα ότι ένα χαρισματικό παιδί με τεχνολογικό υπόβαθρο μπορεί να προσελκύσει παράλληλες ροές χρηματοδότησης ή να χρησιμοποιηθεί ως ανίχνευση για τεχνολογικά συμβόλαια. Παρότι δε, δεν υπάρχει επαλήθευση ότι ο Loughan πράγματι προσλήφθηκε από κάποια υπηρεσία, οι θεωρίες κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και συνιστούν τμήμα της αφήγησης γύρω από αυτόν.

Το ενδιαφέρον στην περίπτωση του Loughan είναι ότι περιλαμβάνει τόσο την εντυπωσιακή προϊστορία την πρώιμη δραστηριότητα και την τεχνολογική υπόσχεση όσο και το στοιχείο της εξαφάνισης ή της μετάβασης που δεν έγινε φανερή. Δεν είναι σπάνιο για χαρισματικά παιδιά να αντιμετωπίζουν το πέρασμα από την παιδικότητα στην ενήλικη ζωή με κενά και μεταβάσεις που δεν απεικονίζονται στο κοινό. Στην πράξη, η ιστορία επιδιώκει να συνδυάσει το ταλέντο με την ευκαιρία, αλλά και με τις πραγματικότητες του συστήματος εκπαιδευτικό, κοινωνικό, τεχνολογικό.

Από την πλευρά των θετικών παρατηρείται ότι τα χαρισματικά παιδιά όπως ο Loughan μπορούν να φέρουν φρέσκιες ιδέες, να προωθήσουν τεχνολογίες, να λειτουργήσουν ως μοχλός για ένα ευρύτερο κοινωνικό όραμα, μια νεότερη γενιά εφευρετών που δεν περιμένει τη μεσαία ηλικία για να δράσει. Αυτή η πρόοδος εμπνέει, δημιουργεί ελπίδα και ανοίγει δρόμους.

Αλλά υπάρχουν και σκιές.

Οι πιέσεις που αναφέρθηκαν, κοινωνική, εκπαιδευτική, οικογενειακή είναι υπαρκτές. Επίσης, τα χαρισματικά παιδιά πρέπει να διαχειριστούν την αναμονή για το «μεγάλο επίτευγμα», πράγμα που μπορεί να τους φορτώσει με άγχος και ανασφάλειες. Στην περίπτωση του Loughan, η «μη πλήρης δημόσια συνέχεια» αυτής της ιστορίας (έλλειψης δημοσίων καταγραφών, περιορισμένων επιστημονικών δημοσιεύσεων) γεννά ερωτήματα. Εάν η τεχνολογία που ανάπτυξε ήταν τόσο σημαντική όσο παρουσιαζόταν, γιατί δεν εμφανίζεται με περισσότερες επαληθεύσιμες ενδείξεις; Και ακόμη, ποια είναι η συνέχειά του; Η «εξαφάνιση» από τα φώτα δεν υπονοεί απαραιτήτως κάτι μυστικό, αλλά σίγουρα αφήνει το μυαλό να αναζητήσει εναλλακτικές εξηγήσεις.

Η γενική εικόνα των χαρισματικών παιδιών μας υπενθυμίζει ότι η εξαιρετική ικανότητα από μόνη της δεν αρκεί, απαιτείται και το κατάλληλο περιβάλλον, η υποστήριξη, η ευελιξία στην πορεία αλλά και η ψυχική ανθεκτικότητα. Η περίπτωση του Max Loughan εντάσσεται σε αυτή την ευρύτερη κατηγορία, με όλα τα συγκεκριμένα και άγνωστα γνώριμα, την υπόσχεση, τις πρώιμες δράσεις, αλλά και τα ανοικτά ερωτήματα. Αν κάτι μένει, είναι ότι η αφήγηση ενός χαρισματικού παιδιού μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποίηση αλλά και ως έμπνευση, προειδοποίηση ότι το ταλέντο χρειάζεται καλλιέργεια, έμπνευση ότι το «μικρό σήμερα» μπορεί να σημαίνει το «μεγάλο αύριο» ή, τουλάχιστον, μια πολύ ενδιαφέρουσα πορεία.

Με αυτό ως βάση, η ιστορία του Loughan δεν τελειώνει (ή τουλάχιστον δεν φαίνεται να τελειώνει) απλά με το “χαρισματικό παιδί”. Μένει ανοιχτό το ερώτημα για το πώς θα συνεχίσει, πώς θα αποδώσει, πώς θα μεταβεί σε ένα ώριμο πεδίο δράσης και αν σε αυτόν τον δρόμο βρίσκονται και κάποιοι παράλληλοι παράγοντες που δεν εμφανίζονται αμέσως στην επιφάνεια. Είναι μια ιστορία που αξίζει να παρακολουθήσουμε όχι μόνο για το τι έκανε ως παιδί, αλλά για το τι μπορεί να κάνει αύριο.