Edgar Cayce. Ο «προφήτης που κοιμόταν» και η διαχρονική του κληρονομιά.

Edgar Cayce. Ο «προφήτης που κοιμόταν» και η διαχρονική του κληρονομιά.

Στον χώρο του εσωτερισμού και της πνευματικής αναζήτησης, υπάρχουν πρόσωπα που άφησαν το αποτύπωμά τους με θεατρικές δηλώσεις, φανταχτερά βιβλία ή με υποσχέσεις για μυστικά που «θα αποκαλυφθούν». Υπάρχει όμως και ο Edgar Cayce, ένας άνθρωπος που χωρίς θόρυβο, χωρίς ιδιαίτερη φιλοδοξία να γίνει διάσημος, κατάφερε να επηρεάσει γενιές αναζητητών. Ένας απλός Αμερικανός από το Κεντάκι, που έπεφτε σε βαθιά ύπνωση και μιλούσε για θέματα που κυμαίνονταν από τη θεραπεία του ανθρώπινου σώματος μέχρι την Ατλαντίδα και το μέλλον του κόσμου.

Αν σήμερα τον αποκαλούμε «προφήτη που κοιμόταν», είναι γιατί ακριβώς αυτό έκανε: μιλούσε όταν κοιμόταν, και όταν ξυπνούσε δεν θυμόταν τίποτα. Όμως οι λέξεις του κατέληξαν να γραφτούν σε χιλιάδες σελίδες, να γίνουν αντικείμενο λατρείας αλλά και σκεπτικισμού, και να γεννήσουν μια πνευματική κληρονομιά που φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

Ο Edgar Cayce γεννήθηκε το 1877 στο Hopkinsville του Κεντάκι, σε μια αγροτική οικογένεια. Τα παιδικά του χρόνια ήταν λιτά, χωρίς ιδιαίτερη πολυτέλεια. Από μικρός έδειξε μια κλίση στη θρησκευτικότητα, στην εσωτερική αναζήτηση και σε εμπειρίες που σήμερα θα ονομάζαμε μυστικιστικές. Λέγεται ότι μπορούσε να «βλέπει» πράγματα που οι άλλοι δεν έβλεπαν, να έχει οράματα και να συνομιλεί με «οντότητες».

Παρόλα αυτά, ο ίδιος δεν ονειρευόταν μια ζωή γεμάτη μυστικισμό. Ήθελε να παντρευτεί, να εργαστεί και να ζήσει ως ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Δούλευε σε διάφορες δουλειές, από πωλητής μέχρι φωτογράφος. Όμως, μια ασθένεια στον λαιμό του, που τον έκανε να χάνει τη φωνή του, άλλαξε την πορεία της ζωής του για πάντα.

Σε μια προσπάθεια να βρει θεραπεία, μπήκε σε ύπνωση με τη βοήθεια ενός υπνωτιστή. Και τότε συνέβη το απρόσμενο: σε εκείνη την κατάσταση άρχισε να περιγράφει λεπτομερώς τι ακριβώς είχε το σώμα του, ποια θεραπεία χρειαζόταν και πώς θα μπορούσε να αναρρώσει. Όταν ακολούθησε τις ίδιες του τις οδηγίες, θεραπεύτηκε. Αυτό ήταν το σημείο μηδέν. Από εκείνη τη στιγμή, η ζωή του Cayce μπήκε σε μια εντελώς διαφορετική τροχιά.

Από εκεί και πέρα, ο Cayce άρχισε να προσφέρει αυτό που ο ίδιος ονόμαζε «αναγνώσεις». Οι συνεδρίες γίνονταν σε κατάσταση trance, δηλαδή βαθιάς ύπνωσης. Κάποιος του έκανε ερωτήσεις για την υγεία του, για το παρελθόν του, για πνευματικά ζητήματα κι εκείνος απαντούσε με λεπτομέρειες. Το ενδιαφέρον είναι πως όταν ξυπνούσε, δεν θυμόταν τίποτα από όσα είχε πει.

Όλες οι αναγνώσεις καταγράφονταν προσεκτικά από συνεργάτες του. Έτσι δημιουργήθηκε ένα αρχείο που ξεπερνά τις 14.000 συνεδρίες. Αυτό το τεράστιο σώμα κειμένων χωρίζεται σε διάφορες κατηγορίες:

– Ιατρικές αναγνώσεις : περιείχαν διαγνώσεις και θεραπείες για σωματικές ασθένειες. Συχνά οι θεραπείες ήταν φυσικές, βασισμένες σε βότανα, αλλαγές διατροφής, μασάζ ή υδροθεραπεία.

– Πνευματικές αναγνώσεις : μιλούσαν για τη μετενσάρκωση, το κάρμα, τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και τη σημασία της προσευχής.

– Φιλοσοφικές και κοσμολογικές αναγνώσεις : άγγιζαν πιο «μεγάλα» θέματα, όπως η προέλευση της ψυχής, το νόημα της ζωής και μύθους όπως η Ατλαντίδα.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Cayce δημιούργησε μια ολόκληρη «εγκυκλοπαίδεια του μυστικισμού», η οποία ακόμα μελετάται από ερευνητές, πνευματικούς δασκάλους αλλά και απλούς αναγνώστες.

Ο τύπος της εποχής, βλέποντας το φαινόμενο, του έδωσε το παρατσούκλι «The Sleeping Prophet». Η εικόνα ενός ανθρώπου που κοιμάται και μιλά για πράγματα που ξεπερνούν την καθημερινότητα είχε κάτι το γοητευτικό αλλά και μυστηριώδες.

Για τους οπαδούς του, ο Cayce ήταν ζωντανή απόδειξη ότι η ψυχή μπορεί να συνδεθεί με μια ανώτερη πηγή γνώσης. Για τους σκεπτικιστές, ήταν απλώς ένας άνθρωπος με ασυνήθιστες ψυχολογικές ικανότητες ή με εξαιρετική φαντασία. Αυτή η διπλή εικόνα τον συνοδεύει μέχρι σήμερα: μυστικιστής για κάποιους, «περίεργη περίπτωση» για άλλους.

Αν υπάρχει ένας τομέας όπου ο Cayce άφησε το πιο πρακτικό αποτύπωμα, αυτός είναι η υγεία. Οι ιατρικές του αναγνώσεις έδιναν συχνά λύσεις σε προβλήματα που η κλασική ιατρική της εποχής δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Θυμηθείτε ότι μιλάμε για τις αρχές του 20ού αιώνα, όπου πολλές θεραπείες ήταν είτε πειραματικές είτε ιδιαίτερα επιθετικές.

Οι συμβουλές του Cayce ακούγονταν πιο ανθρώπινες: διατροφή με έμφαση στη φυσικότητα, αποτοξίνωση, μασάζ, υδροθεραπεία, θετικές σκέψεις. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις ιδέες του θυμίζουν αυτό που σήμερα αποκαλούμε «ολιστική ιατρική».

Υπήρχαν βέβαια και θεραπείες που φάνταζαν εκκεντρικές, όπως περίεργοι συνδυασμοί βοτάνων ή σπάνιες πρακτικές. Όμως πολλοί άνθρωποι δήλωναν ότι είδαν πραγματική βελτίωση. Είτε ήταν placebo είτε όχι, η επίδραση ήταν υπαρκτή.

Ο Cayce δεν έμεινε μόνο στα θέματα υγείας. Μέσα από τις αναγνώσεις του διαμορφώθηκε μια ολόκληρη πνευματική διδασκαλία. Μερικά βασικά της στοιχεία:

– Μετενσάρκωση και κάρμα : Οι ψυχές ζουν πολλές ζωές, και οι εμπειρίες τους συσσωρεύονται. Το κάρμα δεν είναι τιμωρία, αλλά μάθημα.

– Ενότητα με τον Θεό : Ο κάθε άνθρωπος είναι κομμάτι του θείου. Η ζωή είναι ένα ταξίδι επανασύνδεσης με αυτήν την ουσία.

– Η υπηρεσία προς τους άλλους : Ο Cayce τόνιζε ότι ο καλύτερος δρόμος για πνευματική πρόοδο είναι η ανιδιοτελής βοήθεια.

– Η δύναμη της προσευχής : Τη θεωρούσε πραγματικό εργαλείο αλλαγής, όχι απλά μια τυπική θρησκευτική πράξη.

Αν δούμε αυτές τις ιδέες σήμερα, μοιάζουν σχεδόν κοινότυπες στο πλαίσιο του New Age κινήματος. Όμως στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν επαναστατικές.

Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κομμάτια του έργου του είναι οι αναφορές του στην Ατλαντίδα. Ο Cayce υποστήριζε ότι η χαμένη ήπειρος υπήρξε πραγματικά και ότι πολλοί από τους σύγχρονούς του ήταν μετενσαρκωμένοι Ατλάντες.

Μάλιστα, προέβλεψε ότι θα βρεθούν αποδείξεις για την ύπαρξή της μέσα στον 20ό αιώνα. Μια από τις πιο διάσημες αναφορές του είναι για μια «Αίθουσα Αρχείων» κρυμμένη κάτω από τη Σφίγγα στην Αίγυπτο. Αυτές οι ιδέες τροφοδότησαν γενιές ερευνητών και συγγραφέων που αναζητούσαν την χαμένη ήπειρο.

Ο Cayce έκανε και πολλές προφητείες για το μέλλον. Μερικές φαίνονται εντυπωσιακά ακριβείς, άλλες όμως έπεσαν τελείως έξω. Μίλησε για γεωλογικές αλλαγές, μετατοπίσεις των πόλων, την άνοδο και την πτώση εθνών.

Ένα παράδειγμα που συζητείται ακόμα είναι η δήλωσή του ότι η Κίνα θα γίνει το «λίκνο του χριστιανισμού». Κάποιοι το ερμήνευσαν ως πνευματική αναγέννηση, άλλοι ως απλή μεταφορά. Σε κάθε περίπτωση, οι προφητείες του έδιναν πάντα τροφή για ερμηνείες και για αμφισβήτηση.

Το 1931, ο Cayce ίδρυσε την Association for Research and Enlightenment (A.R.E.), έναν οργανισμό που μέχρι σήμερα συγκεντρώνει, μελετά και προωθεί το έργο του. Με έδρα στη Βιρτζίνια, η A.R.E. παραμένει ενεργή, διοργανώνοντας σεμινάρια, φιλοξενώντας ερευνητές και κρατώντας ζωντανή την παρακαταθήκη του.

Δεν θα μπορούσε βέβαια ένα τέτοιο φαινόμενο να μείνει στο απυρόβλητο. Οι βασικές κριτικές απέναντι στον Cayce είναι:

– Έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης : Πολλές από τις θεραπείες του δεν έχουν καμία ιατρική βάση.

– Ασάφεια στις προφητείες : Οι προβλέψεις του συχνά ήταν γενικόλογες και ανοιχτές σε πολλές ερμηνείες.

– Placebo και αυθυποβολή : Οι επιτυχίες του μπορεί να οφείλονταν στην πίστη των ανθρώπων και όχι σε πραγματική δύναμη.

Παρά τις κριτικές, χιλιάδες άνθρωποι βρήκαν και βρίσκουν ακόμα αξία στο έργο του.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Edgar Cayce υπήρξε ένας από τους πατέρες του New Age κινήματος. Οι ιδέες του για μετενσάρκωση, κάρμα, φυσικές θεραπείες και Ατλαντίδα έγιναν θεμέλια για δεκάδες πνευματικές σχολές, σεμινάρια και βιβλία που άνθισαν μεταπολεμικά

Σήμερα, πολλές από τις «New Age» αντιλήψεις που θεωρούμε δεδομένες έχουν τις ρίζες τους στις αναγνώσεις του.

Ο Edgar Cayce πέθανε το 1945, αφήνοντας πίσω του ένα έργο που συνεχίζει να εμπνέει και να προκαλεί συζητήσεις. Για κάποιους είναι ο πιο αυθεντικός μυστικιστής της Αμερικής. Για άλλους, μια ενδιαφέρουσα ψυχολογική περίπτωση.

Σε κάθε περίπτωση, το έργο του εξακολουθεί να διαβάζεται, να μελετάται και να εμπνέει. Δεν έχει σημασία αν κάποιος τον θεωρεί «προφήτη» ή «παράδοξο υπνωτιστή».

Σημασία έχει ότι έθιξε μεγάλα ερωτήματα:

– Τι είναι η συνείδηση;

– Υπάρχει μια πηγή γνώσης πέρα από το άτομο;

– Μπορεί ο άνθρωπος να αγγίξει κάτι ανώτερο μέσα από προσευχή, διαλογισμό ή υπνωτική κατάσταση;

Η ιστορία του Edgar Cayce μας δείχνει την αέναη δίψα του ανθρώπου για το υπερβατικό. Ο «προφήτης που κοιμόταν» δεν έστησε ποτέ ένα θεαματικό show. Μιλούσε απλά, μέσα στον ύπνο του, και άφησε πίσω του ένα μωσαϊκό ιδεών, προβλέψεων και διδασκαλιών που ακόμα συζητιούνται.

Είτε τον βλέπουμε σαν μυστικιστή που είχε επαφή με το θείο, είτε σαν μια ψυχολογική ιδιοφυΐα, το σίγουρο είναι ότι η επιρροή του δεν σβήνει. Η κληρονομιά του Cayce είναι ζωντανή γιατί αγγίζει κάτι διαχρονικό: την αναζήτηση νοήματος, θεραπείας και πνευματικής καθοδήγησης.

Ίσως γι’ αυτό, σχεδόν έναν αιώνα μετά, το όνομα του Edgar Cayce παραμένει συνώνυμο με την προσπάθεια του ανθρώπου να βρει φως μέσα στο σκοτάδι.