Το Enzmann Starship, ενα όραμα για τα άστρα που δεν πέταξε ποτέ.
Το Enzmann Starship, ενα όραμα για τα άστρα που δεν πέταξε ποτέ.
Η ιδέα των διαστρικών ταξιδιών δεν ανήκει μόνο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, πολλοί επιστήμονες και μηχανικοί τόλμησαν να σχεδιάσουν πλοία ικανά να φτάσουν σε άλλους ήλιους. Ένα από τα πιο γοητευτικά αλλά και αμφιλεγόμενα οράματα ήταν το Enzmann Starship, ένα διαστημόπλοιο που θα μπορούσε θεωρητικά να μεταφέρει ολόκληρη αποικία ανθρώπων σε ένα ταξίδι πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
Ο δημιουργός της ιδέας, ο Robert Duncan Enzmann, δεν ήταν διάσημος επιστήμονας με διεθνείς περγαμηνές. Ήταν όμως ένας οραματιστής γεωλόγος, με πάθος για το Διάστημα, που πίστευε ακράδαντα ότι η ανθρωπότητα είχε τη δυνατότητα να ταξιδέψει στα άστρα πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζαμε. Και το σχέδιό του, παρότι παρέμεινε θεωρητικό, έχει αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην ιστορία των κοσμικών ονείρων.
Το Enzmann Starship παρουσιάστηκε τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Η βασική ιδέα ήταν απλή στη σύλληψη αλλά μεγαλειώδης στην κλίμακα, ένα διαστημόπλοιο μήκους περίπου 600 μέτρων, αποτελούμενο από μια γιγάντια δεξαμενή καυσίμων (κυρίως υδρογόνου) και έναν κατοικήσιμο τομέα που θα φιλοξενούσε εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες ανθρώπους.
Η δεξαμενή θα παρείχε το απαραίτητο καύσιμο για κινητήρες πυρηνικής σύντηξης, την πιο ελπιδοφόρα αν και ακόμα μη υλοποιημένη τεχνολογία για διαστρικά ταξίδια. Ο Enzmann υπολόγιζε ότι με αυτή την τεχνολογία, το πλοίο θα μπορούσε να ταξιδεύει με ταχύτητες γύρω στο 10–12% της ταχύτητας του φωτός. Αυτό θα σήμαινε ότι ένα ταξίδι μέχρι τον κοντινότερο αστέρα, τον Άλφα του Κενταύρου, θα διαρκούσε περίπου 60 με 70 χρόνια.
Μπορεί για εμάς να ακούγεται υπερβολικό, όμως για τον Enzmann αυτό ήταν το κλειδί, να δημιουργηθεί ένα πλοίο που δεν θα μετέφερε μόνο επιστήμονες, αλλά ολόκληρες κοινότητες. Στην ουσία, το Enzmann Starship ήταν περισσότερο μια διαστημική αποικία εν κινήσει παρά ένα απλό σκάφος εξερεύνησης.
Το σχέδιο του Enzmann προέβλεπε μια γιγαντιαία σφαίρα καυσίμου διαμέτρου περίπου 300 μέτρων, γεμάτη υγρό υδρογόνο, η οποία θα βρισκόταν στο εμπρός μέρος του σκάφους. Από πίσω, θα συνδεόταν ο κατοικήσιμος τομέας, με κυλινδρικές δομές που θύμιζαν τους τροχιακούς σταθμούς που βλέπουμε στη φαντασία της ίδιας εποχής.
Η επιλογή του υδρογόνου ήταν λογική, ήταν το ελαφρύτερο στοιχείο και το πιο κατάλληλο για καύσιμο σύντηξης. Η τεχνολογία, βέβαια, ήταν το μεγάλο εμπόδιο. Στα 1960s η πυρηνική σύντηξη ήταν ακόμη πολύ μακριά από το να αξιοποιηθεί ως κινητήρια δύναμη, πόσο μάλλον για μια τέτοια κλίμακα.
Στο εσωτερικό, το Enzmann Starship θα ήταν σαν μια πλωτή πολιτεία: κατοικίες, εργαστήρια, θερμοκήπια για καλλιέργειες, ακόμα και χώρους ψυχαγωγίας. Ο Enzmann οραματιζόταν όχι απλώς μια αποστολή εξερεύνησης, αλλά μια νέα αρχή για την ανθρωπότητα σε άλλους κόσμους.
Παρά το μεγαλείο της σύλληψης, το Enzmann Starship δεν βρήκε ποτέ χρηματοδότηση. Ο Enzmann δεν είχε πίσω του μια μεγάλη διαστημική υπηρεσία ή μια ισχυρή εταιρεία. Ήταν περισσότερο ένας ανεξάρτητος στοχαστής, που προσπαθούσε να πείσει επιστήμονες και το κοινό για την εφικτότητα του οράματός του.
Πολλοί ειδικοί είδαν την ιδέα με σκεπτικισμό. Το μέγεθος του σκάφους, η ποσότητα καυσίμου, η τεχνολογία σύντηξης όλα έμοιαζαν υπερβολικά για την εποχή. Ακόμα και σήμερα, μισό αιώνα αργότερα, η σύντηξη παραμένει σε πειραματικό στάδιο. Το Enzmann Starship παρέμεινε, λοιπόν, στη σφαίρα του «τι θα γινόταν αν».
Παρά το γεγονός ότι δεν κατασκευάστηκε ποτέ, το Enzmann Starship έγινε γνωστό στους κύκλους της επιστημονικής φαντασίας και της διαστημικής οραματικής μηχανικής. Εικόνες και διαγράμματά του δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά, ενώ η ιδέα ενέπνευσε συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ήταν ένα όραμα που άγγιζε το ίδιο εκείνο σημείο που άγγιζε και ο Clarke με τον Rama την αίσθηση ότι τα άστρα δεν είναι απλώς φώτα στον ουρανό, αλλά προορισμοί.
Το Enzmann Starship συχνά συγκρίνεται με άλλα μεγάλα σχέδια της εποχής, όπως το Project Daedalus της Βρετανικής Διαπλανητικής Εταιρείας, που επίσης οραματιζόταν ένα σκάφος σύντηξης για διαστρικά ταξίδια. Η διαφορά ήταν ότι το Daedalus προοριζόταν για ρομποτική αποστολή, ενώ το Enzmann ήθελε να στείλει ανθρώπους.
Το Enzmann Starship είναι ένα από εκείνα τα ξεχασμένα κεφάλαια της διαστημικής ιστορίας που αξίζει να θυμόμαστε. Δεν πέταξε ποτέ, αλλά ενέπνευσε. Δεν έφερε αποίκους στα άστρα, αλλά έφερε την ιδέα ότι αυτό μπορεί να είναι δυνατό. Και σε έναν κόσμο όπου το Διάστημα γίνεται ξανά το μεγάλο πεδίο φιλοδοξιών και ανταγωνισμού, ίσως τέτοια όνειρα να είναι πιο αναγκαία από ποτέ.
