Οι πρόσφατες εξελίξεις (10/11) σχετικά με το 3I/Atlas απο τον Avi Loeb.
Οι πρόσφατες εξελίξεις (10/11) σχετικά με το 3I/Atlas απο τον Avi Loeb.
Από την πρώτη στιγμή που οι αστρονόμοι παρατήρησαν το αντικείμενο 3I/ATLAS, η επιστημονική κοινότητα γνώριζε ότι είχε να κάνει με κάτι σπάνιο. Ένα σώμα που δεν ανήκει στο δικό μας ηλιακό σύστημα, αλλά προέρχεται από αλλού από το διαστρικό διάστημα, ταξιδεύοντας πιθανώς για εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια χρόνια πριν φτάσει ως εδώ.
Το 3I/ATLAS (ή «C/2023 A3» όπως καταγράφηκε αρχικά από το πρόγραμμα ATLAS της Χαβάης) έγινε γρήγορα γνωστό ως ο τρίτος επιβεβαιωμένος διαστρικός επισκέπτης, μετά τον περίφημο ‘Oumuamua (2017) και τον κομήτη 2I/Borisov (2019). Ωστόσο, σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα, ο 3I/ATLAS παρουσιάζει μια εντυπωσιακή σειρά από «ανωμαλίες» που έχουν βάλει τους επιστήμονες (και όχι μόνο) σε σκέψεις.
Μια ουρά που δεν μοιάζει με καμία άλλη
Καθώς πλησίαζε το περιήλιό του στις 29 Οκτωβρίου 2025, οι παρατηρήσεις έδειξαν ότι ο κομήτης παρουσίαζε μια περίεργη διπλή ουρά. Σε ορισμένες στιγμές, φαινόταν να στρέφεται προς τον Ήλιο, σχηματίζοντας την λεγόμενη «αντι-ουρά» (anti-tail).
Οι εικόνες από παρατηρητήρια σε όλο τον κόσμο και από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και James Webb δείχνουν ότι το αντικείμενο εκπέμπει αέρια και σκόνη με τρόπο που δεν αντιστοιχεί στη συμπεριφορά ενός τυπικού κομήτη. Υπάρχουν ενδείξεις για εκρήξεις CO₂, CO και υδρατμών, που σχηματίζουν μια ασύμμετρη ατμόσφαιρα (κόμα) γύρω από τον πυρήνα, πιθανώς εξαιτίας της ιδιαίτερης γεωμετρίας του ή της σύνθεσής του.
Αλλαγές στην πορεία και ανεξήγητες επιταχύνσεις
Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι το 3I/ATLAS ακολουθεί μια υπερβολική τροχιά, γεγονός που σημαίνει πως δεν είναι δεσμευμένο βαρυτικά από τον Ήλιο. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί ελαφρές επιταχύνσεις που δεν δικαιολογούνται πλήρως από την εκπομπή αερίων. Ο καθηγητής Avi Loeb του Harvard, γνωστός για τη μελέτη του στον ‘Oumuamua, υποστήριξε ότι το 3I/ATLAS ενδέχεται να παρουσιάζει μη-βαρυτικές επιταχύνσεις που θυμίζουν εκείνες του πρώτου διαστρικού επισκέπτη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο τεχνολογικής ή άγνωστης προέλευσης.
Η Επίσημη ανακοίνωση του Avi Loeb ( 10 Νοεμβρίου 2025 )
Σε σημερινή του ανάρτηση, ο καθηγητής Avi Loeb παρουσίασε μια μεγαλειώδη εικόνα μεγάλης κλίμακας του διαστρικού αντικειμένου 3I/ATLAS, τραβηγμένη από τους Frank Niebling και Michael Buchner, με τη χρήση δύο τηλεσκοπίων (TEC 140/f5 και ASI 6200MM) μεταξύ 5:08–5:22 UT στις 9 Νοεμβρίου 2025.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση:
«Η εικόνα δείχνει δύο anti-tail εκτοξεύσεις προς τον Ήλιο, εκτεινόμενες σε απόσταση έως και 10 arcminutes, συνοδευόμενες από μια μακρύτερη collimated jet, που εκτείνεται αντίθετα προς τον Ήλιο έως 30 arcminutes περίπου το μέγεθος του Ήλιου ή της Σελήνης.
Στην τρέχουσα απόσταση του 3I/ATLAS από τη Γη, 326 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αυτές οι γωνιακές εκτάσεις αντιστοιχούν σε φυσικά μεγέθη 0,95 εκατομμυρίων χιλιομέτρων για τις anti-tail εκτοξεύσεις και 2,85 εκατομμυρίων χιλιομέτρων για την ουρά μακριά από τον Ήλιο. Πρόκειται για τρεις τάξεις μεγέθους μεγαλύτερες από το φωτεινό φωτοστέφανο που είχε παρατηρηθεί από το Hubble στις 21 Ιουλίου 2025.»
Ο Loeb επισημαίνει ότι η πολυ-τζετ δομή αποτελεί ένα «εξαιρετικό στόχο» για μελλοντικές παρατηρήσεις από τα Hubble και Webb, καθώς το 3I/ATLAS θα φτάσει στο πλησιέστερο σημείο του προς τη Γη στις 19 Δεκεμβρίου 2025. Παρ’ όλα αυτά, η ελάχιστη απόσταση 269 εκατομμύρια χιλιόμετρα σημαίνει ότι δεν είναι εφικτή η συλλογή σωματιδίων από δορυφορικούς ανιχνευτές, ούτε από τις αποστολές Juno (NASA) και JUICE (ESA).
Σε συνέχεια της ανάλυσης του, ο Loeb σημειώνει ότι:
«Η πυκνότητα της αντι-ουράς φαίνεται να υπερβαίνει την πίεση του ηλιακού ανέμου έως και σε απόσταση ενός εκατομμυρίου χιλιομέτρων, γεγονός που συνεπάγεται μαζική απώλεια μάζας έως 50 δισεκατομμυρίων τόνων ανά μήνα. Αυτό το ποσό συγκρίνεται με τη συνολική μάζα του ίδιου του αντικειμένου, υποδεικνύοντας ότι ο πυρήνας του πρέπει να έχει διάμετρο τουλάχιστον 10 χιλιομέτρων.»
Και τέλος, θέτει το κεντρικό ερώτημα:
«Δεδομένης της σπανιότητας ενός τέτοιου μεγέθους αντικειμένου και της πιθανότητας μικρότερης από 0,1% να εμφανιστεί τυχαία στο Ηλιακό μας Σύστημα, είναι λογικό να διερωτηθούμε: είναι το 3I/ATLAS φυσικής ή τεχνολογικής προέλευσης; Εάν τα jets που παρατηρούμε είναι τεχνολογικοί προωθητήρες, η απαιτούμενη απώλεια μάζας θα μπορούσε να είναι εκατοντάδες φορές μικρότερη, όπως συμβαίνει με τους χημικούς ή ιοντικούς κινητήρες που γνωρίζουμε.»
Με αυτή τη δήλωση, ο Loeb επαναφέρει στο προσκήνιο το σενάριο της τεχνολογικής υπόθεσης, ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση για τη φύση των διαστρικών αντικειμένων.
Ο ρόλος του Ήλιου και οι εναλλακτικές υποθέσεις
Μερικοί ανεξάρτητοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι η αντι-ουρά και οι ασυνήθιστες εκλάμψεις μπορεί να συνδέονται με αλληλεπίδραση με το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου ή με άγνωστες τεχνολογικές διεργασίες. Αν και αυτές οι θεωρίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί επιστημονικά, δίνουν έναν μυστηριακό τόνο στο φαινόμενο και διατηρούν το ενδιαφέρον ζωντανό.
Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι το αντικείμενο ενδέχεται να θρυμματίζεται, απελευθερώνοντας μικρότερα θραύσματα, ή ότι η ουρά του μεταβάλλει τη φωτεινότητα της με τρόπο μη συμβατό με γνωστές φυσικές αντιδράσεις.
Το μυστήριο συνεχίζεται
Καθώς το 3I/ATLAS απομακρύνεται, τα διαστημικά τηλεσκόπια και τα επίγεια παρατηρητήρια θα συνεχίσουν να συλλέγουν δεδομένα, τα οποία ίσως αποκαλύψουν την πραγματική φύση του. Όμως, ακόμη και αν αποδειχθεί ότι πρόκειται για έναν φυσικό κομήτη, η πολυπλοκότητα και η κλίμακα των φαινομένων που παρατηρούνται το καθιστούν μοναδικό στην ιστορία των παρατηρήσεων.
Το 3I/ATLAS μας υπενθυμίζει ότι, στο απέραντο Σύμπαν, οι απαντήσεις δεν είναι πάντα ξεκάθαρες.
Μερικές φορές, αυτό που φαίνεται ως φυσικό φαινόμενο, μπορεί να κρύβει κάτι πολύ πιο βαθύ ή πολύ πιο συναρπαστικό.
Πηγές: NASA, ESA, JWST, Hubble, The Planetary Society, Medium (Avi Loeb, 9/11/2025), LiveScience, Space.com, Chron.com.
