Οι 22 ιδιαίτερες παρατηρήσεις για το 3I/ATLAS, σύμφωνα με τον Avi Loeb

Το διαστρικό αντικείμενο 3I/ATLAS πέρασε από το ηλιακό σύστημα αφήνοντας πίσω του ένα πλήθος ερωτημάτων. Το αντικείμενο, που ανακαλύφθηκε το 2025, ακολουθεί μια υπερβολική τροχιά και δεν ανήκει στο βαρυτικό σύστημα του Ήλιου. Όπως και οι προηγούμενοι διαστρικοί επισκέπτες Oumuamua και 2I/Borisov  έτσι και αυτό προέρχεται από κάποιο μακρινό αστρικό σύστημα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον αστροφυσικό του Harvard University, Avi Loeb, το 3I/ATLAS παρουσίασε 22 ασυνήθιστα χαρακτηριστικά που το καθιστούν ένα από τα πιο μυστηριώδη αντικείμενα που έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα.

Το αντικείμενο πλησίασε το σύστημα του Δία τον Μάρτιο του 2026 και πλέον απομακρύνεται από το ηλιακό μας σύστημα. Παρά το σύντομο χρονικό διάστημα παρατήρησης, τα δεδομένα που συλλέχθηκαν δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό σύνολο ανωμαλιών ορισμένες γεωμετρικές, άλλες φυσικές και άλλες χημικές.

Ακολουθούν οι 22 παρατηρήσεις που αναφέρει ο Loeb.

 

Ασυμφωνία στο ισοζύγιο μάζας

1. Η εκτιμώμενη διάμετρος του πυρήνα (~2,6 km) και η υπολογιζόμενη πυκνότητα τέτοιων αντικειμένων στο γαλαξία φαίνεται να απαιτούν πολύ περισσότερη ύλη από όση θεωρείται ότι υπάρχει στους πρωτοπλανητικούς δίσκους γύρω από αστέρες χαμηλής μεταλλικότητας.

Γεωμετρικές σπανιότητες

2. Η ανάδρομη τροχιά του αντικειμένου ευθυγραμμίζεται με το επίπεδο των πλανητών του Ηλιακού Συστήματος με απόκλιση μόλις 5°, κάτι που έχει πιθανότητα περίπου 0,2%.

3. Ο χρόνος άφιξης του αντικειμένου ήταν τέτοιος ώστε να περάσει σχετικά κοντά από τον Άρη και τον Δία, ενώ ταυτόχρονα στο περιήλιο να μην είναι ορατό από τη Γη.

4. Η απόσταση από τον Δία κατά τη διέλευση του 2026 είναι σχεδόν ίση με την ακτίνα Hill του πλανήτη, κάτι εξαιρετικά σπάνιο.

5. Παρατηρήσεις του Hubble Space Telescope δείχνουν ότι πριν το περιήλιο υπήρχε ένας εξαιρετικά στενός πίδακας σκόνης προς τον Ήλιο, περίπου δέκα φορές μακρύτερος από το πλάτος του, κάτι που δεν έχει παρατηρηθεί σε γνωστό κομήτη.

6. Ο αρχικός άξονας περιστροφής του αντικειμένου ήταν σχεδόν ευθυγραμμισμένος με την κατεύθυνση προς τον Ήλιο όταν εισήλθε στο Ηλιακό Σύστημα, με πιθανότητα μόλις 0,5%.

7. Η ταλάντωση του πίδακα σκόνης απαιτεί η βάση του να βρίσκεται μέσα σε γωνία 8° από τον ηλιακό πόλο του αντικειμένου και πάλι μια πιθανότητα περίπου 0,5%.

8. Παρόμοιος πίδακας εμφανίστηκε και μετά το περιήλιο από τον αντίθετο πόλο, γεγονός με εξαιρετικά μικρή πιθανότητα τυχαίας εμφάνισης.

9. Οι βάσεις των πιδάκων βρίσκονταν στη νυχτερινή πλευρά του σώματος πριν και μετά το περιήλιο, κάτι που απαιτεί ασυνήθιστα καλή θερμική μόνωση.

10. Η βαρυτική εκτροπή της τροχιάς στο περιήλιο είναι ακριβώς διπλάσια από το άνοιγμα του πίδακα πριν το περιήλιο, μια εντυπωσιακή γεωμετρική σύμπτωση.

11. Στις 22 Ιανουαρίου 2026 το αντικείμενο ευθυγραμμίστηκε σχεδόν τέλεια με τον άξονα Ήλιου–Γης, με απόκλιση μόλις 0,69°.

Πιθανά τεχνολογικά χαρακτηριστικά

12. Η κατεύθυνση από την οποία εισήλθε στο Ηλιακό Σύστημα βρίσκεται κοντά στην περιοχή του ουρανού από όπου προήλθε το μυστηριώδες Wow! signal.

13. Επεξεργασία εικόνων από το Hubble αποκάλυψε τρεις μικρούς πίδακες που σχηματίζουν συμμετρία 120° μεταξύ τους.

14. Η μη βαρυτική επιτάχυνση του αντικειμένου δεν κατευθυνόταν μακριά από τον Ήλιο, όπως στους κομήτες, αλλά είχε σημαντική πλευρική συνιστώσα.

Χημικές ανωμαλίες

15. Πριν το περιήλιο, το αέριο νέφος περιείχε πολύ περισσότερο νικέλιο από σίδηρο, αναλογία που θυμίζει βιομηχανικά κράματα.

16. Η αντιουρά του αντικειμένου εκτεινόταν εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα μέσα στον ηλιακό άνεμο, κάτι που απαιτεί σωματίδια σκόνης ασυνήθιστα μεγάλα.

17. Παρατηρήσεις του SPHEREx έδειξαν παγωμένα θραύσματα πριν το περιήλιο, αλλά μετά από αυτό εμφανίστηκαν πολλά οργανικά μόρια και μεγάλη αύξηση της παραγωγής νερού.

18. Οι ισοτοπικές αναλογίες υδρογόνου και άνθρακα διαφέρουν σημαντικά από αυτές των κομητών του Ηλιακού Συστήματος.

Πιθανή βιο-υπογραφή

19. Το μεθάνιο εμφανίστηκε στο νέφος αερίων μόνο μετά το περιήλιο, παρότι είναι πιο πτητικό από άλλα μόρια που είχαν ήδη ανιχνευθεί. Το μεθάνιο θεωρείται πιθανός δείκτης βιολογικών διεργασιών.

Ασυνήθιστη μάζα, ταχύτητα και φωτεινότητα

20. Ο πυρήνας του αντικειμένου φαίνεται να είναι μεγαλύτερος και ταχύτερος από τους προηγούμενους διαστρικούς επισκέπτες.

21. Παρουσίασε ακραία αρνητική πόλωση φωτός, κάτι που δεν έχει καταγραφεί σε άλλους κομήτες.

22. Κοντά στο περιήλιο έγινε εξαιρετικά φωτεινό και μάλιστα παρουσίασε χρώμα πιο μπλε από τον Ήλιο.

 

Ένα μυστήριο που παραμένει ανοικτό

Σύμφωνα με τον Avi Loeb, ακόμη κι αν το 3I/ATLAS είναι τελικά ένας φυσικός κομήτης, τα χαρακτηριστικά του παραμένουν δύσκολο να εξηγηθούν. Κάποιοι επιστήμονες θα θεωρήσουν ορισμένες από τις παραπάνω παρατηρήσεις απλές συμπτώσεις. Ωστόσο, άλλες όπως η παράξενη γεωμετρία των πιδάκων ή η ασυνήθιστη σύσταση, απαιτούν νέες φυσικές εξηγήσεις.

Η επιστήμη προχωρά όταν οι ερευνητές αναγνωρίζουν τα μυστήρια αντί να τα αγνοούν. Και το 3I/ATLAS ίσως αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση ότι το σύμπαν εξακολουθεί να κρύβει εκπλήξεις.

Πηγή και αρχικό άρθρο:

Το άρθρο βασίζεται στην ανάλυση του αστροφυσικού Avi Loeb που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα https://medium.com/ με τίτλο:

“3I/ATLAS is Fading Away, Leaving Us to Ponder Over Its 22 Mysterious Anomalies”.