Το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν (Smithsonian Institution).
Το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν (Smithsonian Institution), η ιστορία η κληρονομιά και η σκιά της απόκρυψης.
Το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν (Smithsonian Institution) αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους και σεβαστούς οργανισμούς παγκοσμίως στον τομέα της επιστήμης, του πολιτισμού και της εκπαίδευσης. Ιδρύθηκε το 1846 στην Ουάσινγκτον D.C., χάρη σε μια αναπάντεχη δωρεά του Βρετανού επιστήμονα Τζέιμς Σμίθσον (James Smithson) (1765 – 1829) ενός ανθρώπου που, αν και δεν επισκέφθηκε ποτέ τις Ηνωμένες Πολιτείες, άφησε όλη του την περιουσία για «την αύξηση και διάδοση της γνώσης μεταξύ των ανθρώπων».
Η περιουσία μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ μετά τον θάνατό του το 1829, και στις 10 Αυγούστου 1846, το Κογκρέσο ίδρυσε επίσημα τον οργανισμό. Έκτοτε, το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν εξελίχθηκε σε έναν τεράστιο και πολύπλευρο θεσμό: ένα δίκτυο με 21 μουσεία και γκαλερί, τον Εθνικό Ζωολογικό Κήπο, καθώς και πολυάριθμα επιστημονικά και ερευνητικά κέντρα, τα οποία στεγάζουν πάνω από 154 εκατομμύρια εκθέματα και αντικείμενα.
Η διαδρομή του Ιδρύματος είναι γεμάτη με σταθμούς που διαμόρφωσαν το πρόσωπο της επιστημονικής έρευνας και της πολιτιστικής διατήρησης στην Αμερική:
1855: Ολοκληρώνεται το πρώτο του κτίριο, γνωστό ως The Castle, στην καρδιά της Ουάσινγκτον.
1879: Ιδρύεται το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.
1967: Το Smithsonian Astrophysical Observatory συνεργάζεται με τη NASA σε ερευνητικά προγράμματα αιχμής.
1976: Ανοίγει το Εθνικό Μουσείο Αεροδιαστημικής, ένα από τα πιο δημοφιλή μουσεία στον κόσμο.
Με ένα τόσο ευρύ φάσμα δράσεων, δεν προκαλεί εντύπωση ότι το Σμιθσόνιαν θεωρείται σύμβολο της γνώσης. Όμως, όσο βαθύτερα προχωράμε στη ματιά μας προς αυτόν τον θεσμό, τόσο περισσότερο συναντάμε σκιές, ερωτήματα και θεωρίες που τον παρουσιάζουν ως… κάτι περισσότερο από απλό φορέα πολιτισμού.
Μία από τις πιο διάσημες και αμφιλεγόμενες θεωρίες που σχετίζονται με το Σμιθσόνιαν αφορά την εσκεμμένη απόκρυψη αρχαιολογικών ευρημάτων, τα οποία θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά την επίσημη αντίληψή μας για την ανθρώπινη ιστορία. Ιδιαίτερα δημοφιλής είναι η θεωρία που υποστηρίζει ότι τον 19ο και τον πρώιμο 20ό αιώνα, αρχαιολόγοι σε περιοχές των ΗΠΑ – όπως οι Μεγάλες Πεδιάδες, η κοιλάδα του Μισισιπή και οι Απαλάχιοι – ανακάλυψαν σκελετούς ανθρώπων με ύψος άνω των 3 μέτρων. Δημοσιεύματα της εποχής, ακόμα και σε εφημερίδες όπως η New York Times, φέρονται να καταγράφουν τις ανακαλύψεις αυτές, οι οποίες – κατά τις ίδιες πηγές – παραδόθηκαν στο Σμιθσόνιαν και… δεν ξαναείδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας.
Ο ερευνητής David Hatcher Childress είναι ένας από εκείνους που έχουν αναδείξει το θέμα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιου είδους ευρήματα καταστράφηκαν ή αποθηκεύτηκαν μυστικά, ώστε να μην αμφισβητηθεί το επικρατούν επιστημονικό αφήγημα.
– Aντικείμενα με τεχνολογικά χαρακτηριστικά που δεν ταιριάζουν με τη χρονολόγηση της εποχής τους.
– Ενδείξεις πολιτισμικών επαφών πριν από τον Κολόμβο, όπως αφρικανικές ή ασιατικές επιρροές στη Βόρεια Αμερική.
– Μηχανισμούς, εργαλεία και τεχνουργήματα που υπονοούν ανώτερο επίπεδο γνώσης ή τεχνολογίας σε πολιτισμούς που θεωρούνται «πρωτόγονοι».
Για τους υποστηρικτές αυτών των θεωριών, το Σμιθσόνιαν δεν είναι μόνο ένας θεματοφύλακας του παρελθόντος, αλλά και ένας επιλεκτικός φρουρός της “επίσημης” ιστορίας.
Στην καρδιά της συζήτησης για το Σμιθσόνιαν βρίσκεται το ερώτημα της αλήθειας και της επιλεκτικότητας. Είναι ο θεσμός αυτός απλώς ένας ουδέτερος φορέας επιστήμης και πολιτισμού; Ή λειτουργεί ως μέρος ενός συστήματος που προστατεύει ένα συγκεκριμένο αφήγημα για την προέλευση και εξέλιξη της ανθρωπότητας;
Κάποιοι ερευνητές συνδέουν το φαινόμενο της απόκρυψης με γεωπολιτικά συμφέροντα, επιστημονικό δογματισμό, ή ακόμα και θεωρίες περί παγκόσμιου ελέγχου της γνώσης. Άλλοι πάλι προτείνουν μια πιο συμβιβαστική άποψη: ότι η απουσία πλήρους διαφάνειας δεν σημαίνει σκόπιμη απόκρυψη, αλλά απλώς επιστημονική επιφυλακτικότητα και γραφειοκρατική αδράνεια.
Το Ίδρυμα Σμιθσόνιαν παραμένει ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα πολιτιστικής και επιστημονικής δραστηριότητας στον κόσμο. Ταυτόχρονα, είναι και αντικείμενο εικασιών, μυστηρίων και θεωριών που εκφράζουν βαθύτερα υπαρξιακά και πολιτισμικά ερωτήματα για την ίδια τη φύση της ιστορίας.
